سرطان
بیماری ها

سرطان و هرآنچه باید در مورد آن بدانید

سرطان و هرآنچه باید در مورد آن بدانید ، درواقع یک بیماری است که از تکثیر غیر طبیعی سلول های بدن شروع می شود

بدن انسان از میلیون ها سلولی ساخته شده است که با یکدیگر گروه بندی شده تا بافت ها و اندام های مختلف را بسازند. ژن های داخل هر سلول به آن دستورهای لازم را صادر می‌کنند. گاهی اوقات این دستورات در یک سلول مبهم و مغشوش بوده و سلول رفتار غیر طبیعی دارد و پس از مدتی گروهی از سلول های غیر طبیعی می توانند در خون یا سیستم ایمنی گردش کرده یا تبدیل به توده یا تومور بدخیم یا سرطان شوند.

در واقع سلول های بدن در طی یک روند تنظیم یافته از بین میروند و سلول های جدید جای آنها را می‌گیرند گاهی اوقات این روند طبیعی از تنظیم خارج شده و سلول های فرسوده از بین نمی روند و تشکیل توده ای را می‌نمایند که می‌توانند تبدیل به تومور بدخیم یا سرطان شوند.

سرطانها مثل عمده بیماری های دیگری که ممکن است طی چند سال گذشته با آن ها مواجه شده ایم نیستند، عامل باکتریایی ندارند و عمدتا عملکرد نادرست سلول های بدن خودمان سبب چنین اتفاقی می شود.

به دلایلی متنوع، سلول های بدن به شکلی غیر قابل کنترل اقدام به تقسیم می کنند و تومورهای سرطانی را شکل می دهند. اگر تومور در یک ناحیه باقی بماند و قابل کنترل باشند، به آن تومور خوش خیم می گویند اما اگر به هر دلیلی سلول های تومور سرطانی وارد خون شوند و به دیگر نواحی بدن برسند، تومور بدخیم خواهد بود و مبارزه با آن بسیار سخت.

سرطان

تفاوت‌های بارزی در میزان وقوع و مرگ و میر ناشی از انواع سرطان در سرتاسر دنیا وجود دارد. برای مثال میزان مرگ ناشی از سرطان معده در ژاپن ۷ تا ۸ برابر آمریکا ست. در مقابل میزان مرگ و میر ناشی از سرطان ریه در آمریکا کمی بیش از ۲ برابر ژاپن است. مرگ و میر ناشی از سرطان پوست که بیشتر به علت ملانوم بدخیم می‌باشد در نیوزلند ۶ برابر شایع تر ایسلند است که مهم‌ترین علت آن تفاوت در معرض قرار گرفتن در نور خورشید (یا نقص لایه ازن) می‌باشد.

سرطان پستان و پروستات هنوز به ترتیب از شایع‌ترین انواع سرطان در زنان و مردان است و موارد سرطان ریه در زنان در حال افزایش است. همچنین موارد تومورهای مری که در اثر اسیدهای واکنشی در اثر چاقی ایجاد می‌شود، اکنون بیشتر در مراکز درمانی دیده می‌شود. سرطان در نواحی سر و گردن که توسط نوعی ویروس ایجاد می‌شود در حال افزایش است. گفته می‌شود که سکس دهانی عامل اصلی انتقال این نوع ویروس است.


به گفته پروفسور پیتر سیسیانی، از دانشگاه کویین مری، «افزایش موارد سرطان اجتناب ناپذیر نیست و کارهای زیادی ست که می‌توانیم برای جلوگیری از ابتلا به سرطان انجام دهیم.» عواملی در زندگی روزمره مانند چاقی، گوشت قرمز یا استفاده از دخانیات خطر ایجاد و رشد تومور را افزایش می‌دهد. دنبال کردن یک روش زندگی سالم می‌تواند خطر ابتلا به سرطان را در طول زندگی یک فرد از ۵۰ درصد به ۳۰ درصد کاهش دهد.

انواع سرطان ها

اغلب سرطانها به سه دسته تقسیم می شوند :

۱-   کارسینوم :شامل سرطانهایی می شود که از سلولهایی که: سازنده پوست هستند ( مثل سرطان پوست ) و یا لایه داخلی اعضا را می پوشانند ( مثل سرطان ریه ) و یا سازنده غدد هستند ( مثل سرطان سینه ) منشا می گیرد.

۲-   سارکوم :این دسته سرطانهایی هستند که از بافت همبند مثل غضروف ، استخوان وماهیچه منشاء می گیرند. از این رو سرطانهای استخوان یا ماهیچه را در هر نقطه از بدن سارکوم می گویند.

۳-   لوسمی و لنفوم ها :شامل سرطان هایی است که از سلول های تشکیل دهنده خون و سلولهای ایمنی منشاء می گیرد.

در کشورهای غربی، سرطان پوست شایع ترین ازسرطانها است و پس از آن سرطان سینه، ریه، پروستات، روده بزرگ، مثانه و رحم قرار دارد.

برخی از راههای پیشگیری از سرطان ها:

سرطان

۱ –    عدم استفاده از مشروبات الکلی و دخانیات

۲-    صرف غذاهایی که به صورت آب پز تهیه می شود.

۳-    عدم استفاده از غذاهایی که آثار سوختگی در آنها نمایان است .

۴-    استفاده از سبزیجات و انواع میوه ها

۵-    استفاده کمتر از گوشت قرمز

۶-    رعایت کامل امور بهداشتی

تشخیص سرطان

پزشک شما با اطلاع یافتن از وضعیت سلامتی، بررسی فیزیکی، مطالعات تصویری و انجام تست های آزمایشگاهی می تواند متوجه احوال کلی شما شود. وی از شما سوالاتی در مورد سلامت کلی، داروهای مصرفی، سابقه خانوادگی و وضعیت کاری (محیطی که امکان دارد در معرض مواد سرطان زا باشید) می پرسد.

اگر علائمی چون خستگی شدید، کاهش وزن بی دلیل، عرق شبانه، خون در استفراغ، سرفه های شدید، درد دائمی و… دارید، حتما با پزشک در میان بگذارید تا وی تصمیم بگیرد چه رویه ای در پیش بگیرید. اگر روی پوست تان غده ای می بینید که پس از گذشت چند ماه هنوز بهبود نیافته یا در دهان تان زخمی دارید که خوب نمی شود، حتما با پزشک تان مسئله را در میان بگذارید.

بررسی کامل فیزیکی مرحله ای دیگر است، خصوصا بررسی غدد لنفاوی (روی گردن و دست)، پوست، شش ها، سینه ها (به خصوص در زنان)، آلت تناسلی (مردان و زنان)، پروستات (در مردان) از اهمیت بالایی برخوردار است.

اگر پزشک به بخشی از بدن شک کند، با نمونه برداری و انجام آزمایش متوجه می شود که آیا توموری سرطانی در حال شکل گرفتن است یا خیر. باز هم باید گفت که رسیدگی زودهنگام به این مسئله می تواند جلوی اتفاقی ناگوار را بگیرد اما به محض اینکه تومور رشدی بیش از حد پیدا کند، نابودسازی آن تقریبا غیر ممکن شده و منجر به مرگ می شود.

طی بایوپسی یا نمونه برداری، بخشی از سلول های مشکوک به سرطانی بودن به آزمایشگاه سپرده می شوند تا تشخیص داده شود که هویت شان چیست. پروسه دیگری نیز تحت عنوان اندوسکوپی هم در شناسایی سرطان به کار می آید. دوربینی کوچک که بر سر لوله ای نصب شده وارد سیستم گوارشی می شود تا زخمی درونی بررسی شود.

آزمایش خون نیز گاهی اوقات منجر به شناسایی سرطان می شود. دیگر آزمایش ها مثل MRI، اسکن استخوانی و بسیاری دیگر نیز شاید به قصدی دیگر انجام شوند، اما در نهایت اگر مشکلی وجود داشته باشد می توانند کمک کننده باشند.

به هر صورت، آگاهی یافتن از برخی سرطانهای فراگیر، خصوصا در زنان بسیار اهمیت دارد. توصیه می شود که برای جلوگیری از سرطان سینه، زنان بالای ۱۸ سال، هر ماه یک بار خودشان را بررسی کنند. زنان بین ۱۸ تا ۴۰ سال هر سه سال یک بار بهتر است به پزشک خود مراجعه کنند و پس از ۴۰ سال هر سال این کار را انجام دهند.

برای بررسی سرطان های مربوط به آلت تناسلی زنانه نیز بهتر است که صرف نظر از سن، هر شخصی هر ۱ تا ۳ سال یکبار به پزشک مراجعه کند تا تحت بررسی قرار گرفته و احتمال هر گونه مشکلی از بین برود.

در مردان، پروستان عامل مهمی است که پس از ۴۵ الی ۵۰ سالگی، هر سال باید بررسی مقعدی شود. تست خون برای بررسی آنتی ژن مخصوص پروستات نیز مورد توصیه است. پس از چهل سالگی توصیه می شود که مردان هر ساله معاینه مقعدی (رکتال) را داشته باشند تا در صورت بروز سرطان کولون متوجه آن شوند. سیگویئدوسکوپی به صورت ۳ تا ۵ سال یک بار و تست مدفوع به صورت سالانه توصیه شده است.

تشخیص سرطان در کودکان

سرطان

بر عکس عوامل مختلفی که در ابتلا به سرطان در بزرگسالان ذکر می‌شود مانند: تغذیه نامناسب، استعمال دخانیات، آلودگی هوا و بسیاری عوامل متعدد دیگر، علل ابتلا به سرطان در کودکان تقریباً ناشناخته است.

شما جهت درمان فرزندتان می‌باید به پزشکان متخصص کودکان که فوق تخصص خون و سرطان هستند مراجعه نمایید. پزشک معالج کودک شما جهت تشخیص بیماری ممکن است از یک یا مجموعه‌ای از روش‌های تشخیص ذیل استفاده نماید.

آزمایش خون

سرطان

خون کودک گرفته شده و انواع مختلف سلول های خونی از نظر طبیعی بودن تعداد و شکل ظاهری مورد مطالعه قرار می‌گیرد.

تصویربرداری

سرطان

شامل رادیولوژی (عکس برداری)، سونوگرافی، سی تی اسکن، ام آر آی و اسکن استخوان است.

نمونه برداری

معمولا برای تشخیص قطعی بسیاری از سرطان‌ها ضروری است در نمونه‌برداری یا بیوبسی سلول‌ها یا بافت‌های قسمت خاصی از بدن برداشته شده شده و زیر میکروسکوپ بررسی می‌گردند. این نمونه برداری از بافت های مختلف بدن مانند: غدد لنفاوی‌، مغز استخوان یا مایع نخاعی انجام گیرد این کار تحت بی‌حسی موضعی انجام می‌گردد و کودک هیچ دردی را احساس نمی‌نماید.

نمونه برداری از مایع نخاعی

سوزن مخصوصی به فاصله بین مهره‌های پشت وارد شده و مقدار کمی از مایعی که اطراف نخاع را فراگرفته برداشته می‌شود. این مایع در زیر میکروسکوپ به منظور پیدا کردن سلول‌های سرطانی بررسی می‌شود این کار تحت بی حسی موضعی انجام می‌گردد و کودک هیچ دردی را احساس نمی‌نماید.

آزمایش ژنتیک

توسط آزمایش ژنتیک که یکی از پیشرفته ترین روش های تشخیصی است عوامل ژنتیک بررسی می‌شود.

درمان های رایج

درمان سرطان در سرطان های مختلف مشابه یکدیگر نیست. پزشک کودک شما و درجه سرطان، نوع درمانی که با توجه به شواهد علمی با نوع سرطان کودک مطابقت دارد را تعیین می نماید.

در بیشتر موارد درمان‌های ترکیبی برای بیماران توصیه می‌گردد و در مان‌های رایج در سرطان شامل شیمی درمانی پرتو درمانی و جراحی است.

شیمی درمانی

استفاده از داروهایی است که در توانایی رشد و گسترش سلول های سرطانی اختلال ایجاد می‌نمایند.

پرتودرمانی

از اشعه ایکس با انرژی بالا برای تخریب سلول های سرطانی استفاده می‌شود.

جراحی

در بعضی از انواع سرطان ها مانند تومورهای مغز و نخاع و یا استخوان، پزشک معالج پیشنهاد جراحی را می‌دهد.

عوارض درمان سرطان

درمان در سرطان مانند درمان سایر بیماری ها دارای عوارضی جانبی است که این عوارض موقتی می باشند و جای نگرانی نیست و پس از اینکه درمان متوقف گردید این عوارض رفع خواهد شد. خستگی، تهوع، استفراغ، بی اشتهایی، ریزش مو از اهم این عوارض می باشند.

3 thoughts on “سرطان و هرآنچه باید در مورد آن بدانید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *